onder afrika's oksel - donderdag 14 juli 2011

Tijdens mijn verblijf in Rimkieta, quartier van Ouagadougou, hoofdstad van Burkina Faso

heb ik bijwijlen nauwkeurig en met momenten erg impulsief

een reisdagboek bijgehouden. Enkele momentopnamen deel ik met

de rest van het spinnenweb.

14 juli '11

DE LUCHT KRAAKT ! WIND WIND straks komt de storm

Ik geloof dat dit de zwaarste regenbui is die we totnogtoe hebben gehad. Samen met Adama (de anderen zijn nog niet terug en zijn vast door en doorweekt, donder en bliksem zo fel en de regen op het dak overstemt alle geluid zodat zelfs praten een schier onmogelijke opdracht is). Goed idee van thuis te blijven. Vandaag een betere dag op de club de vacances dan gisteren, mijn bignome Saturnin heeft nog altijd niet veel te zeggen, ik speel dan maar wat extra voor commandant. Hij laat me maar begaan, dus ik heb het naar m'n zin. We hebben wat pleinspelletjes gespeeld met de leeftijdsgroepen, daarna deden we met onze équipe hardlopen (gevallen) en voetbal. Na 10.20 probeerden we een dansje voor te bereiden met de meisjes, maar ze bleven allemaal ontzettend timide en stonden wat te dralen...Het wordt me echt duidelijk dat de samenleving hier gebaseerd is op mannen, de vrouwen doen hun huishoudelijke taken en houden verder vooral hun mond. Soms zeggen onze mannelijke collega's, evengoed gemeend als grap (al zit er wel een bodem van waarheid in) dat ze met ons willen trouwen, dat we als vrouwen eigenlijk niet mogen roken, zulke zaken. Ik vind het heel erg leuk hier te leven, maar wanneer ik hier voor een langere periode zou wonen zouden zulke uitspraken me knettergek maken. Wij (als westerse vrouwen) zijn zo gewoon aan die vrijheid tussen mannen en vrouwen, we stellen er ons geen vragen meer bij, zelfs niet als de maatschappelijke situatie in andere samenlevingen fundamenteel anders is. Nu wil ik daarmee niet zeggen dat wij beschaafder of wat dan ook zijn, het is gewoon een cultureel verschil en mentaliteiten veranderen nu eenmaal niet op een twee drie. (Ik weet niet goed in hoeverre de meisjes en vrouwen hun positie in vraag stellen, of meer rechten willen verwerven, misschien de jongere generatie, meisjes zoals Nadège- zou het kunnen veranderen). Ook bij ons is dat gelijkheidsidee maar laat gekomen, na de 2de wereldoorlog een beetje, maar pas echt vanaf de jaren '60 is de samenleving beginnen veranderen , hebben de vrouwen meer en meer rechten verworven. (Denkende dat hier in Afrika de samenleving pas is kunnen opbouwen vanaf de jaren '60..) Ze kregen de kans om verder te studeren, naar de universiteit te gaan, het werd duidelijk dat hoewel de fysieke verschillen tussen man en vrouw onmiskenbaar zijn, de vrouw op mentaal vlak zeker even verstandig kon zijn als de man. Maar zo'n besef heeft decennia op zich laten wachten en zelfs vandaag de dag is er geen totale gelijkheid (hoewel dat ook op bepaalde momenten een voordeel kan zijn, wanneer het om banden plakken of meubels inelkaarvijzen gaat ben ik een stuk minder geëmancipeerd). Het zijn ook verschillen die mooi maken, de jonge generatie opgeleide vrouwen moeten ook ergens voor zichzelf uitmaken in hoeverre ze hun positie willen veranderen. De macht ligt voornamelijk wel bij hen , het is niet aan het westen om een bepaalde visie op te dringen geloof ik.

Ik ben vergeten nog iets anders op te schrijven dat me ontzettend verbaasd heeft. Gisteren nodigde Nadège ons (Hanneke en ik) uit bij haar thuis, we deden een tour du quartier en na het schudden van 1000000 handjes behorende aan poeslieve kindjes ontmoeten we haar moeder, grootmoeder en kleine zusje. Toen ik de leeftijd van het kind aan de moeder vroeg antwoordde ze me met 'elle est malade..toujours malade.." . Het kind had overduidelijk een waterbuik , haar ogen tolden weg, het zag er doodziek uit. Dat was wel een stomp in de maag van jewelste. Hier leven niet alleen uitgelaten handjesschuddenkindjes , achter de lemen muren van deze huisjes sterven ook immens veel kinderen, de cijfers liegen er niet om, volgens de petit futé haalt 1 op 5 de leeftijd van 5 jaar niet. Maar bij cijfers voelen we niets, we voelen pas dat enorme gewicht van zo'n getal als we oog in oog staan met een kind dat grote kans heeft om te sterven, door een te eenzijdige of een gebrek aan voeding dan nog. Ik word mottig als ik denk aan onze supermarkten met uitpuilende schappen. Hanneke en ik hebben Nadège uitgenodigd om vanavond wat extra eten voor haar zusje mee te nemen, maar anderzijds besef ik ook, dat wanneer wij terugkeren naar België, naar onze warme en luxueuze huizen, er geen extra eten meer zal kunnen meegenomen worden. Deze wereld, die begrijp ik niet meer, zij laat enkele gelukzakken zo rijk worden dat ze hun weelde nauwelijks opgesoupeerd krijgen en anderen.. En wij de rijken en ik, Elena, ik was zo onverschillig voor al deze problemen, over dit godverdomse onrecht, deze ongelijkheid is een misdaad tegen de mensheid, de scholen in Europa, zij zouden beter hun schoolreisjes naar hier organiseren in plaats van in volle bewondering te staan voor de bloedschatten van het Vaticaan. Ik ben erg emotioneel nu en ik voel me echt rotslecht blank, Europees, te zijn, studentje, die nooit heeft moeten werken om te overleven. Dat ik zo vaak denk aan dwaze materiële dingen, en dat deze "samenleving", dit quartier, waar de beesten pissen en kakken op straat waar enkel de 'sterke" kinderen (en dan nog) overleven, cava? un peu.. Ik heb af en toe het gevoel dat ik hier in de middeleeuwen zit.

Daarnet wat foto's genomen met de wegwerpkodak van de zonsondergang, de kinderen waren oprecht teleurgesteld dat ik als blanke niet over een chique digitaal fototoestel beschikte haha)

En het is niet zo dat de Burkinabé hun poverty enjoyen, ze zijn kwaad, op hun regering, die er niet in slaagt om deftig voor de mensen te zorgen, op het Westen, dat ondanks alle beloftes allesbehalve een eerlijke handel voort (want in onze kapitalistische maatschappij is zwaait enkel het neoliberalisme de plak), op de Chinezen, die hun fabrieken hier neerpoten en het geld terug naar China laten stromen in plaats van duurzame investeringen te doen. En in het Oude Europa, komen de jongeren massaal op straat, om te protesteren tegen bezuinigingen , omdat ze jaren gestudeerd hebben en geen job vinden (en zich voor veel werk ook te goed voelen me dunkt) maar als je hier eens bekijkt, hier is zoveel nood aan opgeleide mensen, zoveel werk te verrichten, dat ook op een niet-neokoloniale manier kan gebeuren, maar in een wederzijds samenwerkingsverband. Want de Burkinabé kunnen zich uitstekend débrouilleren, waar wij niets zijn zonder onze hulpmiddelen houden zij zich staande met amper iets. Maar het is niet puur een Afrikaanse slachtofferrol geloof ik, er zijn ook inherente fouten zoals het gebrek aan efficiëntie en creativiteit soms en het allesophetgemakske-ageren ( hoe kan dat ook anders met seizoenen van extreme droogte en regen) , maar zelfs dat weegt niet, dat weegt absoluut niet op tegen de onrechtvaardigheid van het wereldsysteem dat in stand gehouden wordt doorr mensen die vele jaren achter universiteitsbanken gesleten hebben en zichzelf in zekere mate geeduceerd voelen.

Ik wil terugkomen. Niet enkel om mezelf te redden uit onze maaiende, vloekende, dwingende postmoderne samenleving maar omdat het een plicht is, omdat we het verschuldigd zijn, niet omwille van het koloniale verleden maar omdat we 50 jaar na de dekolonisatie deze gruwelijke ongelijkheid nog altijd in stand hielden.